Szansa na życie od pierwszych minut – Kraków dołącza do programu hipotermii leczniczej w transporcie noworodków

Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie dołącza do programu hipotermii leczniczej w transporcie noworodków. Oznacza to, że dzieci z niedotlenieniem okołoporodowym będą mogły rozpocząć terapię już w karetce, w drodze do tego ośrodka. – To dla nas bardzo ważne wydarzenie, bo im szybciej wdrażamy leczenie tym lepsze mogą być rokowania dla naszych pacjentów. Czas ma tu kluczowe znaczenie – mówi prof. dr hab. med. Rafał Chrzan, Dyrektor Medyczny Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie.

Program zainicjowany przez Generali Polska, Fundację The Human Safety Net, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, przy ścisłej merytorycznej współpracy z prof. Janem Mazelą, Kierownikiem Oddziału Neonatologicznego Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego UM w Poznaniu.

Chłodzimy dla życia

Hipotermia terapeutyczna jest metodą polegającą na kontrolowanym obniżeniu temperatury ciała noworodka do ok. 32- 33º C w celu spowolnienia metabolizmu mózgu. Od 2010 r. metoda ta jest rekomendowana jako standard leczenia noworodków z ciężką i umiarkowaną encefalopatią niedotlenieniowo – niedokrwienną[1], która dotyka około 1-3 noworodków na 1 000 urodzeń[2].

– W konsekwencji niedotlenienia okołoporodowego dochodzi do uszkodzeń neurologicznych, które mogą prowadzić do ciężkich powikłań w postaci porażenia mózgowego czy napadów padaczkowych. Hipotermia terapeutyczna jest obecnie jedyną udokumentowaną metodą leczenia zmniejszającą śmiertelność i poprawiającą rokowania neurologiczne u noworodków. Kluczowe jednak by została wdrożona możliwe jak najszybciej, maksymalnie w ciągu 6 godzin od urodzenia – przekonuje prof. Jan Mazela, Kierownik Oddziału Neonatologicznego Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego UM w Poznaniu, kierownik merytoryczny programu hipotermii leczniczej w transporcie.

W Polsce obecnie funkcjonują 33 ośrodki neonatologiczne[3], które stacjonarnie mają możliwość prowadzenia hipotermii terapeutycznej. Jak przekonują eksperci wyzwanie pojawia się, gdy dziecko przyjdzie na świat w placówce znacznie oddalonej od specjalistycznego ośrodka.

– Niedotlenienie okołoporodowe może wynikać z szeregu różnorodnych przyczyn. Zdarza się najczęściej u donoszonych dzieci, u których przebieg ciąży nie sugerował żadnych komplikacji. W każdej takiej sytuacji noworodek z mniejszego ośrodka musi w jak najkrótszym czasie zostać przetransportowany do ośrodka referencyjnego – podkreśla     dr n.med. Andrzej Grudzień, , zastępca Kierownika  Oddziału Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodkaw USD w Krakowie

Należy również wspomnieć, że nie ma na świecie idealnego systemu do ciągłego monitorowania płodu, co powoduje, że nie udało się dotychczas całkowicie wyeliminować incydentów niedotlenienia okołoporodowego, które mogą prowadzić do wspomnianej encefalopatii niedotleniowo-niedokrwiennej.

Szósty ośrodek na szóste urodziny programu

W sytuacji transportu noworodka dotkniętego encefalopatią niedotlenieniowo – niedokrwienną wyzwaniem jest czas – często niestety wykracza poza maksymalne 6 godzin. Dlatego w 2019 roku Generali Polska, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu oraz Fundacja The Human Safety Net Polska uruchomiły pierwszy w Polsce program hipotermii leczniczej w transporcie noworodków. Placówki objęte programem otrzymują sprzęt do hipotermii leczniczej noworodków w karetce, a także pakiet odpowiednich szkoleń dla personelu. Jednocześnie lekarze mogą wymieniać się wiedzą i doświadczeniem, dzięki specjalnie stworzonej bazie przypadków zastosowania tej metody.

Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie to szósty ośrodek, który dołączył do programu obok szpitali zapewniających specjalistyczny, regionalny transport „N”  z Poznania, Zielonej Góry, Bydgoszczy, Łodzi i Warszawy.

– W ostatnich latach w województwie małopolskim rocznie średnio na świat przychodzi ok. 30 tys. noworodków. Dzięki udziałowi w programie dzieci dotknięte niedotlenieniem okołoporodowym będą miały szansę na lepsze rokowania i prawidłowy rozwój. To dla regionu istotny krok naprzód w stosowaniu hipotermii leczniczej. Karetka wyposażona w nowoczesny sprzęt będzie mogła dojechać do każdego z kilkunastu szpitali powiatowych w województwie małopolskim i już w drodze do  naszego ośrodka rozpocząć procedurę, gdzie będzie kontynuowana – mówi dr Grudzień

– Jestem niezwykle wzruszony, że do programu dołącza kolejna placówka. Nie miałoby to miejsca bez zaangażowaniu tak wielu wspaniałych ludzi, którzy codziennie działają na rzecz dobra dzieci. Dzięki projektowi udało się już uratować 30 noworodków, a teraz szansę na zdrowie uzyskają kolejni mali pacjenci. Naszym celem jest budowanie silnego i odpornego społeczeństwa, dlatego chcemy dawać dzieciom szansę na lepszą przyszłość – mówi Roger Hodgkiss, Prezes Zarządu Generali Polska.

– W ramach projektu gromadzone są dane o stosowaniu terapii, co pozwala na wymianę doświadczeń między placówkami i poszerzanie wiedzy medycznej w zakresie hipotermii leczniczej. To bardzo ważny projekt medyczny i naukowy – podkreśla prof. Jan Mazela.

– Cieszymy się, że możemy być częścią tego ważnego projektu. Do tej pory mieliśmy możliwość stacjonarnego prowadzenia hipotermii terapeutycznej. Dzięki wsparciu Generali Polska, Fundacji THSN i UM w Poznaniu dajemy szanse na skuteczną terapię dzieciom urodzonym w mniejszych ośrodkach, znacznie oddalonych od naszej placówki – podkreśla prof. Rafał Chrzan, Dyrektor Medyczny Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie.

***

Fundację Generali The Human Safety Net założono w 2017 r. Polska jest jednym z 26 krajów, w których realizowane są programy THSN, które wspierają rodziny z małymi dziećmi (0-6 lat) i integrują uchodźców poprzez pracę i przedsiębiorczość. W Polsce THSN działa od 2019 roku i realizuje zarówno programy dla rodzin z dziećmi, jak i dla uchodźców. W kwietniu 2025 została zarejestrowana Fundacja The Human Safety Net Polska, by we współpracy z partnerami jeszcze lepiej wspierać potrzebujących i tworzyć społeczność ludzi pomagających ludziom.

[1] Leczenie hipotermią noworodka z encefalopatią – Gazeta Lekarska, (dostęp: wrzesień 2025 r.)

[2] The State of Neonatal HIE: A 10 Year Review of Global Trends – Hope for HIE – Hypoxic Ischemic Encephalopathy (dostęp: wrzesień 2025 r.)

[3] Hipotermia na ratunek ciężko chorym noworodkom – Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie ( dostęp: wrzesień 2025 r.)

 

ŹRÓDŁO: https://media.generali.pl/informacje-prasowe/857489/szansa-na-zycie-od-pierwszych-minut-krakow-dolacza-do-programu-hipotermii-leczniczej-w-transporcie-noworodkow

Sprzęt do hipotermii leczniczej noworodków w transporcie trafił do Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie

Generali Polska we współpracy z Fundacją The Human Safety Net oraz Uniwersytetem Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu przekazały kolejny sprzęt do hipotermii leczniczej noworodków w transporcie neonatologicznym. Tym razem otrzymał go Instytut Matki i Dziecka w Warszawie.

Pierwszy w Polsce program stosowania hipotermii leczniczej w transporcie noworodków został zainicjowany pod koniec 2019 roku przez Generali Polska, Fundację The Human Safety Net, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu i profesora Jana Mazelę, kierownika Oddziału Neonatologicznego Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego UM w Poznaniu.

– Dziękuję Generali Polska, Fundacji THSN i UM w Poznaniu za możliwość dołączenia naszego szpitala do programu stosowania hipotermii leczniczej noworodków w transporcie i przekazany nam sprzęt. Dzięki niemu będziemy mieli możliwość rozpoczęcia terapii już w trakcie przewożenia noworodka do naszego szpitala nawet z najodleglejszej części naszego regionu. To znacznie skraca czas, który jest kluczowy dla powodzenia tej terapii – mówi dr n. med. Tomasz Maciejewski, Dyrektor IMiD.

– W Polsce dotychczas hipotermia terapeutyczna u noworodków stosowana była jedynie stacjonarnie, podczas hospitalizacji w wybranych ośrodkach o najwyższym stopniu referencyjności. Dzieci urodzone w miastach odległych od tych ośrodków musiały dotrzeć do specjalistycznego szpitala w kluczowych dla dalszej terapii sześciu godzinach od porodu. Przygotowany na naszej uczelni we współpracy z Generali i Fundacją THSN projekt wykorzystania hipotermii leczniczej już w trakcie transportu karetką neonatologiczną to prawdziwy przełom, dzięki któremu noworodki szybciej otrzymują niezbędną pomoc i leczenie. Dzieci, którym udało nam się pomóc dotychczas, dzięki temu programowi otrzymały szansę na lepszą przyszłość – wyjaśnia prof. Jan MazelaKierownik Oddziału Neonatologicznego Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego UM w Poznaniu. – Program ten poza wyposażaniem karetek w sprzęt obejmuje szkolenia dla personelu medycznego, a także gromadzenie danych o zastosowaniu tej terapii. To pozwala nam na wymianę wiedzy między ośrodkami – dodaje.

Pierwsze trzy urządzenia trafiły do Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego w Poznaniu, Uniwersyteckiego Szpitala im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze oraz Uniwersyteckiego Szpitala nr 2 im. dr. Jana Biziela w Bydgoszczy. Kolejny otrzymał Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi. Obecnie, piąty szpital – Instytut Matki i Dziecka w Warszawie – będzie mógł rozpocząć hipotermię leczniczą już na miejscu, przed ruszeniem w powrotną drogę z noworodkiem.

– Jestem niezwykle dumny, że kolejna placówka otrzymała ten sprzęt i że obszar, w którym realizowana jest ta pomoc się znacznie poszerzył. Dzięki temu sprzętowi kolejny szpital będzie mógł ratować noworodki, które urodziły się w mniejszych ośrodkach, a ich sytuacja zdrowotna wymaga przewiezienia do szpitala referencyjnego. Chcemy być częścią społeczności, w których działamy, naszym celem jest umożliwienie ludziom kształtowania bezpieczniejszej przyszłości poprzez troskę o ich życie i marzenia – wyjaśnia Roger Hodgkiss, Prezes Zarządu Generali Polska. Fundację Generali The Human Safety Net, założono w 2017 r. Polska jest jednym z 26 krajów, w których realizowane są programy THSN wspierają rodziny z małymi dziećmi (0-6 lat) i integrują uchodźców poprzez pracę i przedsiębiorczość.

 – Szacuje się, że niedotlenienie okołoporodowe występuje w około 1-2 przypadkach na 1000 urodzeń. Może być spowodowane trudnymi do przewidzenia rzadkim stanami nagłymi, takimi jak przedwczesne oddzielenie łożyska lub pęknięcie macicy, ale najczęściej w czasie porodu wynika z zaburzenia przepływu krwi w pępowinie porodu czy przedłużonym okresem hiperstymulacji, czyli nadmiernej czynności skurczowej macicy. Dodatkowym czynnikiem ryzyka mogą być także nieprawidłowości w monitorowaniu stanu płodu, które prowadzą do opóźnienia interwencji medycznej. Sprzęt, który pozwoli nam na bezpieczne przewożenie noworodków z takimi problemami, znacząco zwiększa szanse na skuteczną terapię – podkreśla Dr n.med. Natalia Mazanowska, Zastępca Kierownika Kliniki Położnictwa i Ginekologii w Instytucie Matki i Dziecka wyjaśnia przyczyny niedotlenienia okołoporodowego.

O zastosowaniu hipotermii leczniczej w encefalopatii niedotlenieniowo -niedokrwiennej w Polsce mówi  prof. dr hab. Ewa Helwich, Konsultant Krajowa ds. Neonatologii.

– Hipotermia terapeutyczna, jest uznaną na świecie metodą poprawiającą wyniki leczenia dzieci dotkniętych niedotlenieniem okołoporodowym tj. asfiksją. Polega na kontrolowanym obniżeniu temperatury ciała noworodka. Metoda jest jednak skuteczna w pierwszych 6 godzinach po urodzenia dziecka. Po przekroczeniu tej granicy zmiany powstałe w mózgu dziecka w wyniku niedotlenienia są już nieodwracalne i mogą doprowadzić do niepełnosprawności fizycznej, intelektualnej, a nawet do śmierci. Dlatego tak ważne jest, ze będziemy mogli poddać dziecko terapii już podczas transportu do naszego szpitala – uważa profesor.

– W naszym regionie w ostatnich latach rodzi się około 50 tys. noworodków, z czego 50-60 rodzi się z niedotlenieniem wymagających zastosowania hipotermii leczniczej. W ubiegłym roku było to 55 dzieci. Posiadanie w regionie karetki wyposażonej w możliwość zastosowania tej metody terapii już w transporcie znacznie poprawi rokowania w tej grupie pacjentów – mówi dr n. med. Beata Pawlus Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Neonatologii na Mazowszu

– Nasz szpital jest w pełni przygotowany do przyjmowania noworodków z niedotlenieniem. Posiadamy nie tylko sprzęt do hipotermii leczniczej ale również rezonans magnetyczny, który jest koniecznym uzupełnieniem terapii oraz pełną możliwość kontynuowania leczenia w Klinice Neurologii Dziecięcej oraz w pełnym zakresie poradni. Ta kompleksowość opieki znacząco poprawia rokowania pacjenta. pomaga – mówi dr hab. n. med. i n. o zdr. Paweł Krajewski, Kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka

Podczas konferencji prasowej nastąpiło symboliczne przekazanie sprzętu do hipotermii leczniczej noworodków przez Roger Hodgkissa, prezesa Generali Polska  i dr n. med. Tomasz Maciejewski, dyrektorowi Szpitala.

Kolejna karetka ze sprzętem do hipotermii leczniczej noworodków

Generali Polska we współpracy z Fundacją The Human Safety Net oraz Uniwersytetem Medycznym  im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu przekazały kolejny sprzęt do hipotermii leczniczej noworodków w transporcie neonatologicznym. Tym razem otrzymał go Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

– Dziękuję Generali, Fundacji THSN i UM w Poznaniu za wybranie naszego szpitala i przekazany nam sprzęt. Dzięki niemu będziemy mieli możliwość rozpoczęcia terapii już  w transporcie noworodka do naszego szpitala nawet z najodleglejszej części naszego regionu. To znacznie skraca czas, który jest kluczowy dla powodzenia tej terapii. Hipotermia terapeutyczna, jest uznaną na świecie metodą poprawiającą wyniki leczenia dzieci dotkniętych niedotlenieniem okołoporodowym tj. asfiksją. Polega na kontrolowanym obniżeniu temperatury ciała noworodka. Jednak po przekroczeniu granicy 6 godzin od urodzenia zmiany powstałe w mózgu dziecka w wyniku niedotlenienia są już nieodwracalne i mogą doprowadzić do niepełnosprawności fizycznej, intelektualnej, a nawet do śmierci. Dlatego tak ważne jest, ze będziemy mogli poddać dziecko terapii już podczas transportu do naszego szpitala – mówi prof. Iwona Maroszyńska, Dyrektor ICZMP.

Pierwszy w Polsce program stosowania hipotermii leczniczej w transporcie noworodków został zainicjowany pod koniec 2019 roku przez Generali, Fundacji THSN, Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu i profesora Jana Mazelę, kierownika Oddziału Neonatologicznego Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego UM w Poznaniu.

W Polsce dotychczas hipotermia terapeutyczna u noworodków stosowana była jedynie stacjonarnie, podczas hospitalizacji w wybranych ośrodkach o najwyższym stopniu referencyjności. Dzieci urodzone w miastach odległych od tych ośrodków musiały dotrzeć do specjalistycznego szpitala w kluczowych dla dalszej terapii sześciu godzinach od porodu. Przygotowany na naszej uczelni we współpracy z Generali i Fundacją THSN projekt wykorzystania hipotermii leczniczej już w trakcie transportu karetką neonatologiczną to prawdziwy przełom, dzięki któremu noworodki szybciej otrzymują niezbędną pomoc i leczenie. Dzieci, którym udało nam się pomóc dotychczas, dzięki temu programowi mają zapewnioną optymalną temperaturę mózgu co potencjalnie zmniejsza ryzyko trwałego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Badania kliniczne jednoznacznie wykazały, że czym wcześniej udaje się zainicjować hipotermie leczniczą, tym mniejsze ryzyko powikłań neurologicznych – wyjaśnia prof. Jan Mazela, kierownik Oddziału Neonatologicznego Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego UM w Poznaniu.

Pierwsze trzy urządzenia trafiły do Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego w Poznaniu, Uniwersyteckiego Szpitala im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze oraz Uniwersyteckiego Szpitala nr 2 im. dr. Jana Biziela w Bydgoszczy. Pandemia Covid-19 zatrzymał na chwilę rozwój programu, który obecnie został wznowiony.

– Bardzo się cieszę, że kolejny szpital będzie mógł ratować noworodki, urodzone poza dużymi ośrodkami, przed skutkami asfiksji. W Generali chcemy być partnerem na całe życie dla naszych klientów i partnerów, a także społeczności, w których działamy. Celem Generali  jest umożliwienie ludziom kształtowania bezpieczniejszej przyszłości poprzez troskę o ich życie i marzenia – wyjaśnia Andrea Simoncelli, Przewodniczący Rady Nadzorczej Generali Polska i patron programu THSN w Polsce.

– Bardzo się cieszę, że kolejny szpital będzie mógł ratować noworodki, urodzone poza dużymi ośrodkami, przed skutkami asfiksji. W Generali chcemy być partnerem na całe życie dla naszych klientów i partnerów, a także społeczności, w których działamy. Celem Generali  jest umożliwienie ludziom kształtowania bezpieczniejszej przyszłości poprzez troskę o ich życie i marzenia. Jestem  tym bardziej dumny, że przekazany w poniedziałek sprzęt został zakupiony dzięki zaangażowaniu pracowników Generali Polska podczas międzynarodowego wyzwania THSN w 2021 roku, którzy w celu  nagłośnienia problemu asfiksji przebyli prawie 22 tysiące kilometrów – wyjaśnia Andrea Simoncelli, Przewodniczący Rady Nadzorczej Generali Polska a także patron programu THSN w Polsce. – Będziemy kontynuować rozwój tego programu w Polsce – dodaje A. Simoncelli.

Ekipa karetki „N” z Zielonej Góry pierwsza w kraju zastosowała metodę hipotermii

Ekipa karetki neonatologicznej Szpitala Uniwersyteckiego w Zielonej Górze pierwsza w kraju zastosowała hipotermię noworodka podczas jego transportu do szpitala – poinformowała placówka.

Hipotermia polega na obniżeniu temperatury ciała dziecka do niecałych 34 stopni Celsjusza, aby zminimalizować skutki niedotlenienia okołoporodowego.

Dziewczynka urodziła się w niedzielę 10 listopada w Nowej Soli. W okresie okołoporodowym stwierdzono u niej niedotlenienie mózgu. Noworodek w pierwszych godzinach życia miał trafić do szpitala w Zielonej Górze, gdzie w takich przypadkach stosuje się hipotermię. Okazało się jednak, że w tym czasie na Klinicznym Oddziale Neonatologii w Zielonej Górze były zajęte wszystkie miejsca, więc zapadła decyzja o przewiezieniu dziecka do Kliniki Neonatologii we Wrocławiu.

„To dwie godziny drogi, plus kolejna godzina na przygotowanie małego pacjenta. A przecież im prędzej podejmie się leczenie w takiej sytuacji, tym lepiej. Decyzja mogła być tylko jedna: zastosujemy hipotermię w karetce, która od niedawna ma potrzebny do tego specjalistyczny sprzęt” – powiedziała kierownik Klinicznego Oddziału Neonatologii zielonogórskiego szpitala Marzena Michalak-Kloc.

Dodała, że w takich przypadkach ważne są działania podjęte do sześciu godzin od zdarzenia, kiedy można powstrzymać kaskadę niedotlenieniową przy pomocy obniżenia temperatury ciała.

Dziecku obniżono temperaturę ciała do 33,5 stopni, aby poprawić rokowania co do następstw neurologicznych i w tym stanie trafiło ono do szpitala we Wrocławiu. Tam poddane zostało dalszemu leczeniu hipotermią, które trwa 72 godziny. Dopiero po tym czasie mogą być podjęte kolejne czynności.

„Trudno jednak na tym etapie ocenić stan noworodka pod względem neurologicznym. Dopiero rezonans magnetyczny mówi nam, czy nie ma jakichś zmian w mózgu. Dalej pod kątem rozwoju dziecko obserwowane jest przez neurologa i poradnię neonatologiczną. Ten proces oceny następstw trwa przynajmniej rok. W tym czasie, jeśli wyniki różnych badań i zachowania dziecka są dobre, jesteśmy trochę spokojniejsi, ale musimy czekać, póki mały organizm osiągnie funkcje poznawcze i motoryczne” – wyjaśniła.

Hipotermia lecznicza jest obecnie jedyną znaną metodą, która może zapobiec negatywnym następstwom niedotlenienia noworodków. Zielonogórski szpital jest jedynym ośrodkiem w woj. lubuskim, który zajmuje się leczeniem dzieci niedotlenionych z jej użyciem. Dzięki zamontowaniu specjalnej aparatury w karetce tę procedurę można również w niej zastosować.

Na początku października taki sprzęt do karetek otrzymały tylko trzy ośrodki w kraju, obok Zielonej Góry, to Poznań i Bydgoszcz. W zielonogórskiej karetce został on wykorzystany po raz pierwszy.